شهریور
۲۷
۱۴۰۰

دانلود مقاله موسيقی شعر در غزلیات سنايی

ادبيّات گونه اي از هنر است و اهمّيّت ادبيّات فارسي را ، كه شاخه اي از آن شمرده مي شود ؛ نمي توان ناديده انگاشت . ادبيّات فارسي گنجينه اي است كه روز به روز بر اهمّيّت و وسعت آن افزوده مي گردد ؛ دريايي است بي كران با ساحلي ناپيدا . در مورد اهمّيّت موضوع  بايد گفت که بررسي … پیشنهاد می کنیم ادامه این مطلب مفید و ارزشمند را در مقاله موسيقی شعر در غزلیات سنايی دنبال نمایید. این فایل شامل ۳۰۲ صفحه و در قالب word ارائه شده است.

مقاله موسيقی شعر در غزلیات سنايی

مشخصات فایل موسيقی شعر در غزلیات سنايی

عنوان: موسيقی شعر در غزلیات سنايی
فرمت فایل : word (قابل ویرایش)
تعداد صفحات : ۳۰۲
حجم فایل : ۷۴۶ کیلوبایت

بخشی از  مقاله موسيقی شعر در غزلیات سنايی را در ادامه مشاهده خواهید نمود.

 

 

کلّيّات

 

مقدّمه

ادبيّات گونه اي از هنر است و اهمّيّت ادبيّات فارسي را ، كه شاخه اي از آن شمرده مي شود ؛ نمي توان ناديده انگاشت . ادبيّات فارسي گنجينه اي است كه روز به روز بر اهمّيّت و وسعت آن افزوده مي گردد ؛ دريايي است بي كران با ساحلي ناپيدا .

در مورد اهمّيّت موضوع  بايد گفت که بررسي موسيقی شعر تا حدّ زيادی می تواند ميزان قدرت شاعری هر شاعر را نمايان سازد و به فهم و درک صحيح تر شعر کمک نمايد.

سنايي شاعري « دوران ساز »۱  است كه در چند زمينه ي شعري از جمله ؛ قصيده و غزل ، حال و هوايي عرفاني و تازه و متمايز از دوران قبل ايجاد كرده است ( شفيعی کدکنی ،۱۳۸۵ : ۹ ).

در مجموعه غزل‌هاي حكيم سنايي با دو دسته غزل روبه رو هستيم كه تعدادي از آن ها عنوان Aغزليّات» را كه عنواني رايج بوده است ، برخود دارند و تعدادي ديگر عنوان Aقلندريّات» به خود گرفته‌اند.

غزل هاي قلندانه يا مغانه ي سنايي سرچشمه ي غزليّات پر شكوه فارسي است . از حيث فرم ، قلندريّات داراي اوزان پر تحرّك و  رقص آور و موسيقي متناسب با آن است . استفاده ي فراوان از واژه هاي شراب ، مستي و خرابات كه در آثار عرفاني جايگاهي مقدّس است ؛ از ديگر ويژگي هاي قلندريّات مي باشد . درونمايه ي اين نوع شعر با ارزش هاي موجود در شريعت تناقض دارد . امّا سنايي در هيچ موردي نظرش مبارزه با شرع و مقدّسات نبوده است . مي توان دو علّت را براي اين كار ذكر كرد :

خوي ملامتي سنايي و ميل به مبارزه با ريا كاري ( زرقانی ، ۱۳۷۸ : ۱۷۹ ) .

بحر هايي را كه سنايي براي سرودن غزليّات از آن بهره جسته است ، متنوّع اند ؛ ولي بيش     از همه از بحر « رمل » استفاده كرده است . در مقابل كمترين بحر به كار رفته را مي توان « متقارب » نام برد .

از نظر نوع رديف هاي به كار رفته در غزليّات تنوّع زيادي به چشم مي خورد ولي « فعل » در درجه ي اوّل قرار دارد . او هم چنين از رديف هاي طولاني نيز استفاده نموده است. و گاه حتّي دو جمله را در جاي رديف  مي نهد و از آن بهره   مي جويد مانند بيت :

« ترا دل دادم اي دلبر شبت خوش باد من رفتم

                                              تو داني با دل غمخور شبت خوش باد من رفتم»

 تعداد بيت هايي كه مردّف است بيش از بيت هاي بدون رديف است .

از ديگر مشخّصات غزليّات سنايي « تكرار  » است . اين تكرار به شكل هاي ؛ تكرار جمله ،‌ كلمه و واج ، ديده مي شود به طوري كه كمتر بيتي را در ميان غزليّات مي توان يافت كه در آن تكرار وجود نداشته باشد . در اين پژوهش بررسی موسيقی معنوی نيز بر اساس مطلع می باشد . در ضمنِ متن ، به نتايجي كه به دست آمده است  ، به طور مفصّل پرداخته مي شود .

در پايان لازم مي دانم از استادان بزرگوارم ، دكتر علي عسكري ،‌ دكتر مهدي خادمي كولايي و بقيّه ي عزيزان كه مرا در اين راه ياري نمودند ، صميمانه تشكّر و قدرداني نمايم واميدوارم كه ادب دوستان و صاحبان ذوق از كاستي ها در گذرند .

برخی مشكلات تقطيع

در هنگام انجام كار به برخي از مشكلات برخورديم . اوّلين موردي كه مي توان به آن اشاره كرد اين است كه برخي از غزليّاتي را كه استاد مدرّس رضوي در شمار غزليّات سنايي برشمرده اند از نظر شكل ظاهري ، يعني از نظر طرز قرار گرفتن قافيه ها ،‌ با غزل فرق دارند ولي استاد رضوي برحسب موضوع و محتوا ، آن ها را در شمار غزليّات ذكر نموده است . و ما نيز آن ها را بر اساس همان نظر ، بررسي كرده ايم . امّا در تعيين قافيه هاي آن به اشكالاتي برخورديم زيرا اين غزليّات داراي قافيه ي كناري نيستند ولي شاعر با آوردن قافيه هاي مياني در آن ها و هماهنگ ساختن       قافيه هاي مياني بيت اوّل با رديف ها سعي در ايجاد موسيقي در آن ها دارد . اين موارد عبارتند از : غزل هاي ۷۵ ، ۱۷۶ ، ۲۷۵ ، ۲۷۶  . غزل هاي ۱۸۲ و ۳۲۵ نيز مصراع اوّل بيت اوّل آن ها بدون قافيه است . و غزل ۳۱۰  نيز مطلع ندارد .

غزل شماره ی۲۲ و ۱۶۹ بيت مطلع آن از نظر قافيه ی ميانی با غزل های ديگر که دارای    قافيه ی ميانی می باشند متفاوت می باشد.

علائم اختصاری و نکات ديگر

–                 جدا کننده ی شماره ی بخش ، زير مجموعه ی بخش ، رديف و شماره ی اصلی غزل در ديوان سنايی است .

  اعداد کنار ابيات

 از سمت راست به چپ به ترتيب شماره ی بخش ،  شماره ی زير مجموعه ی بخش ، رديف و شماره ی غزل در ديوان سنايی است. به عنوان مثال۱- ۲- ۴۰- ۲۷۴-  يعنی بخش  يکم ، زير مجموعه ی دوم ، شماره ی رديف چهلم و شماره ی غزل در ديوان سنايی دويست و هفتاد و چهار می باشد .

روش ارجاع دهی

روش ارجاع دهی به صورت الگوی بين متنی و کتابشناسی پايانی است .

شيوه ی نقل قول

شيوه ی نقل قول به دو صورت مستقيم و غير مستقيم است که در صورت مستقيم بودن نقل قول را داخل گيومه قرار داده و به صورت درون متنی ارجاع می دهيم ولی اگر به شيوه ی  غير مستقيم باشد بدون گيومه در پايان عبارت يا متن ، ارجاع درون متنی داده می شود.

نکات طرح تحقيق

 عنوان تحقيق

عنوان موضوع پايان نامه « موسيقی شعر در غزليّات سنايی » است .

تعريف مسئله و سؤال های اصلی تحقيق

در مورد تعريف مسئله بايد گفت که يکی از اجزای مهم و اصلی تشکيل دهنده ی شعر ، موسيقی شعر است و نقد و تحليل اين موضوع تا حدّ زيادی می تواند ميزان قدرت شاعری هر شاعر را نمايان سازد ؛ در اين راستا به پرسش های زير پاسخ خواهيم داد :

سؤال های اصلی تحقيق عبارتند از : سنايی در غزليّاتش از چه اوزان و بحرهايی استفاده کرده است؟ ؛ تنوّع اوزان عروضی در غزليّات سنايی در چه حد است؟ ؛ در غزليّات سنايی از چه اوزان و بحرهايی بيش تر استفاده شده است؟ ؛ چند در صد از غزليّات سنايی داری قافيه ی ميانی يا درونی است؟ ؛ وضعيّت قافيه ها و رديف ها در غزليّات سنايی چگونه است؟

 

ضرورت تحقيق

البتّه ضرورت اين تحقيق از اين جا مسلّم مي شد كه با توجّه به مطالعات و بررسي هاي انجام شده موضوعي با اين عنوان کار نشده بود  بنابراين ضرورت انجام چنين تحقيقي احساس مي گرديد .

 

فرضيه ها

فرضيه هايي در اين زمينه وجود داشت از جمله : اوزان عروضی در غزليّات سنايی متنوّع   است  ؛ سنايی از امکانات موسيقی کناری به نحو مطلوبی استفاده کرده است ؛ در غزليّات سنايی از

از بعضي بحرها از جمله رمل و هزج بيش تر استفاده شده است .

هدف ها

هدف از اين تحقيق آشنايي با موسيقي شعر در غزليّات سنايي و تبيين و تحليل قدرت و جايگاه شاعر در اين زمينه و در دسترس قراردادن آن براي مراکز تحقيقاتي وفرهنگي ، مؤسسات ، رسانه ها ، اهل فن ، دانشجويان و افراد علاقه مند ديگر است .

کاربرد های تحقيق

کاربردهايی از انجام اين تحقيق متصوّر است و آن در دسترس قراردادن آن براي مراکز تحقيقاتي وفرهنگي ، مؤسسات ، رسانه ها ، اهل فن و دانشجويان می باشد.و آنان می توانند از   نتايج پايان نامه استفاده کنند.

جنبه ی جديد بودن و نوآوری طرح

جنبه ی جديد بودن و نوآوری طرح اين می باشد که برای اوّلين بار بررسی و تحليل        همه جانبه در زمينه ی موسيقی شعر در غزليّات سنايی به اين شيوه و در حدّ گسترده ، صورت      می گيرد که سبب نوآوری و ارائه ی اطّلاعات جديدی در اين حيطه می گردد .

روش انجام تحقيق

روش انجام تحقيق ، روش نظری و بر اساس پژوهش کتابخانه ای است .

روش و ابزار گردآوری اطّلاعات

 روش و ابزار گردآوری اطّلاعات ، مطالعه و فيش برداری با استفاده از کتابخانه و سايت های مختلف می باشد. .


روش نمونه گيری

مطلع هر بيت به جهت تعيين انواع موسيقي در آن ، به عنوان نمونه ، انتخاب شده است .

روش تجزيه و تحليل اطّلاعات    

روش تجزيه و تحليل اطّلاعات عبارت است از : استخراج ، طبقه بندی ، تطبيق ، تجزيه و تحليل ، استنباط و استنتاج و در نهايت نتايج ثبت و به چاپ رسيده است .

فهرست مطالب مقاله موسيقی شعر در غزلیات سنايی, در ادامه قابل مشاهده می باشد.

 

  • فصل اوّ ل : کلّيّات تحقيق… .۱
  • مقدّمه . ۲
  • برخی مشکلات تقطيع. . ۴
  • علائم اختصاری . . ۵
  • نکات طرح پيشنهادی . .۶
  • فصل دوم : معرّفی سنايی و آثار او.. .۱۰
  • نام و نسب حکيم . ۱۰
  • زمان و محلّ ولادت.۱۰
  •  آغاز شاعري حكيم . .۱۰
  • دوره هاي زندگي سنايي.۱۱
  • افسانه اي درباره ي علّت تحوّل سنايي . ۱۱
  • مسافرت هاي سنايي. .۱۲
  • مذهب سنايي. . ۱۲
  • ارادت حكيم به شيخ يوسف همداني . ۱۲
  • وفات سنايي . . ۱۳
  • آثار سنايي .. . ۱۳
  • مضامين دراشعار سنايي. .۱۵
  • خلّاقيّت در اشعار سنايي . .. ۱۶
  • مقام سنايي..۱۷
  • زبان سنايي. ۱۷
  • غزل با جلوه هاي عرفاني .۱۸
  • سنايي در غزل زهديّه و قلندريّه.۱۸
  • پژوهش هاي انجام شده در مورد سنايي و آثارش۱۹
  • فصل سوم : معرّفی غزل.. … ۲۲
  • غزل در لغت . . … ۲۲
  • غزل در اصطلاح . … ۲۲
  •  غزل نام قالب يا مفهوم آن… ۲۳
  •  حوزه ي غزل. …. ۲۳
  • مضامين غزل . .. … . . ۲۳
  • زبان غزل.. .. … . . ۲۴
  • منشأ غزل .. .. … . . ۲۴
  • غزل در تاريخ ادبيّات .. … . . ۲۵
  • اقسام اصلي غزليّات فارسي.. …. . . ۲۵
  • دوره هاي مختلف غزل .. … . . ۲۵
  • سير غزل .. .. … . . ۲۶
  • فصل چهارم : موسيقی شعر… … . . ۳۱
  • شعر ، رستاخيز كلمات. .. … . . ۳۱
  • موسيقي .. .. … . . ۳۲
  • پيوند شعر و موسيقي.. … . . ۳۳
  • انواع موسيقي شعر… … . . ۳۳
  • عروض …… . . ۳۳
  • بيت . ….. . . ۳۴
  • مصراع ….. . . ۳۴
  • واج. . ….. . . ۳۴
  • هجا. . ….. . . ۳۵
  • اركان. . ….. . . ۳۵
  • سالم و مزاحف ….. . . ۳۶
  •  مثمّن و مسدّس و مربّع…… . . ۳۶
  •  عروض و ضرب ( عجز ) ، صدر و ابتدا.. .. ۳۷
  • تقطيع . ….. . . ۳۷
  •  مراحل تعيين وزن يک شعر فارسي… . . ۳۸
  • بحر . …. ۳۹
  • شش دايره ي مشهور بحر هاي عروضي. ۴۰
  • ذوبحرين . …. ۴۱
  •  وزن.. …… ۴۱
  • تأثيرات وزن . …… ۴۳
  • عوامل مؤثّر بر چگونگي حالت وزن…۴۴
  • عوامل تغيير دهنده کيفيت موسيقي در اوزان… ۴۵
  • اوزان و مفاهيم .. …… ۴۶
  • اوزان نا مطبوع .. …… ۴۸
  • اوزن شفّاف و اوزان کدر …… ۴۹
  • اوزان خيزابي و اوزان جويباري….. ۴۹
  • اوزان دوري. … … ۴۹
  • قافيه. ….. ۵۰
  • نقش هاي قافيه .. .. ۵۱
  • حروف قافيه . .. .. ۵۱
  • حركات قافيه. .. .. ۵۲
  • عيوب قافيه. .. .. ۵۲
  • اصناف و انواع قافيه . .. . ۵۳
  •  حدود قافيه .. . . ۵۳
  • انواع قافيه ها از نظر جايگاه. .. . . ۵۴
  • انواع قافيه هاي هنري .. . . ۵۴
  • قافيه هاي مردّف .. . ۵۵
  • رديف.. .. ۵۵
  •  علّت توجّه ايرانيان به رديف .. .. ۵۶
  •  عوامل مهم در پيدايش رديف در شعر فارسي.. . ۵۶
  •  سود هاي رديف.. .. ۵۷
  •  زيان هاي رديف .. .. . . ۵۷
  • رديف بدون قافيه.. .. . . ۵۷
  • حاجب. . .. . . ۵۸
  • فصل پنجم : موسيقی شعر در غزليّات سنايی.. . . ۶۰
  • ۱-رمل. . .. . . ۶۰
  •  ۱-۱- رمل مثمّن محذوف . … ۶۰
  •  ۱- ۲-رمل مثمّن مقصور. .. .۹۰
  • ۱-۳- رمل مثمّن مقصور عروض محذوف ضرب.. . .. ۱۱۱
  • ۱-۴- رمل مثمّن مخبون محذوف . ..۱۱۱
  • ۱- ۵ – رمل مثمّن مخبون محذوف سالم صدر و ابتدا …. … ۱۱۲
  •                  ۱- ۶ – رمل مثمّن مخبون مقصور.. ۱۱۵
  • ۱- ۷ – رمل مثمّن مخبون مقصورعروض اصلم مسبّغ ضرب … .. ۱۱۶
  • ۱- ۸ – رمل مثمّن مخبون اصلم . . ۱۱۷
  •  ۱-۹ – رمل مسدّس محذوف. …. ۱۱۸
  •  ۱- ۱۰ – رمل مسدّس مقصور. . .. ۱۲۷
  •  ۱- ۱۱ – رمل مسدّس مخبون محذوف… ۱۳۳
  •  ۱- ۱۲ – رمل مسدّس مخبون اصلم مسبّغ عروض مقصور ضرب. ۱۳۴
  • ۲- هزج . . ….۱۳۵
  • ۲-۱ -هزج مثمّن سالم.. ..۱۳۵
  • ۲- ۲- هزج مثمّن مسبّغ .. . .۱۴۶
  •                  ۲- ۳- هزج مثمّن اخرب….۱۴۷
  • ۲- ۴- هزج مثمّن مكفوف مقصور.. . . . ۱۵۲
  • ۲- ۵ – هزج مثمّن اخرب محذوف . .۱۵۳
  • ۲- ۶- هزج مثمّن اخرب مقصور ….. ۱۵۴
  • ۲- ۷- هزج مثمّن اخرب مكفوف محذوف …. ۱۵۴
  • ۲- ۸ – هزج مثمّن اخرب مكفوف مقصور… ۱۶۶
  • ۲- ۹ – هزج مسدّس محذوف ….. . ۱۷۳
  • ۲- ۱۰- هزج مسدّس مقصور … . ۱۷۸
  • ۲- ۱۱- هزج مسدّس اخرب مقبوض صحيح عروض و ضرب… ۱۸۰
  • ۲- ۱۲ – هزج مسدّس اخرب مقبوض محذوف.. . ۱۸۲
  •  ۲- ۱۳ – هزج مسدّس اخرب مقبوض مقصور … . ..۱۹۳
  • ۳- خفيف .. . … ..۰۵ ۲
  • ۳- ۱- خفيف مسدّس مخبون .. . ..۰۵ ۲
  • ۳- ۲- خفيف مسدّس مخبون محذوف ….۰۵ ۲
  • ۳-۳- خفيف مسدّس مخبون مقصور .. .۰۹ ۲
  • ۳- ۴ – خفيف مسدّس مخبون اصلم …۱۱ ۲
  • ۳- ۵- خفيف مسدّس مخبون اصلم مسبّغ….۲۱۶
  • ۴- مضارع.. . ….۲۲۳
  • ۴- ۱- مضارع مثمّن اخرب….. ۲۲۳
  • ۴-۲- مضارع مثمّن اخرب مكفوف محذوف… . ..۲۲۷
  • ۴- ۳- مضارع مثمّن اخرب مكفوف مقصور… ..۲۳۰
  • ۵- منسرح.. . …. …۲۳۵
  • ۵- ۱- منسرح مثمّن مطوي مكشوف. . … ۲۳۵
  • ۵- ۲- منسرح مثمّن مطوي مجدوع. …۲۳۸
  • ۵- ۳- منسرح مثمّن مطوي موقوف . .. .۲۳۸
  •  ۵- ۴- منسرح مثمّن مطوي منحور . .. .۲۴۱
  • ۶- رجز . ….. ۲۴۲
  • ۶- ۱- رجز مثمّن سالم .. ..۲۴۲
  • ۶- ۲- رجز مثمّن مذال .. .. ..۲۴۴
  • ۶- ۳- رجز مثمّن سالم عروض مذال ضرب.. .. ..۲۴۸
  • ۶- ۴- رجز مثمّن مطوي احذّ مقصور .. .۲۴۸
  • ۷- مجتث . ….۲۵۰
  • ۷-۱ – مجتث مثمّن مخبون …. .۲۵۰
  • ۷-۲ – مجتث مثمّن مخبون اصلم .. ..۲۵۰
  • ۷-۳- مجتث مثمّن مخبون محذوف ….۲۵۱
  • ۷- ۴- مجتث مثمّن مخبون مقصور.. ۲۵۲
  • ۷- ۵- مجتث مثمّن مخبون اصلم مسبّغ …..۲۵۳
  • ۸- سريع ….. ۲۵۵
  • ۸- ۱ – سريع مسدّس مطوي مكشوف… .. ۲۵۵
  • ۸- ۲- سريع مسدّس مطوي موقوف… ..۲۵۶
  • ۹- متقارب….. ۲۵۹
  • ۹-۱ متقارب مثمّن سالم …… ۲۵۹
  • ۹- ۲ – متقارب مثمّن محذوف … …۲۶۰
  • فصل ششم : نتيجه گيری . ….. . ..۲۶۲
  •  جدول بحر ها و اوزان کاربردی در غزليّات….. . ..۲۶۴
  • نمودارستونی بحرها. ….. . ..۲۶۹
  • نمودار دايره ای درصد بحرها .. .. .. . ..۲۷۰
  •  نمودار ستونی انواع رديف ها. … .. .۲۷۱
  •  نمودار دايره ای درصد غزل های مردّف و بدون رديف. .. .. . ..۲۷۳
  •  نمودار ستونی حدود قافيه ها… .. .. . ..۲۷۴
  •  نمودار دايره ای درصد حدود قافيه ها.. .. .. . ..۲۷۵
  •  نمودار ستونی زحافات … .. .. . ..۲۷۶
  •  نمودار دايره ای درصد زحافات .. .. .. . ..۲۷۷
  •  نمودار دايره ای درصد قافيه های مقيّد و مطلق…۲۷۸
  • نمودار دايره ای درصد اوزان سالم و ناسالم .. …۲۷۹
  • نمودار ستونی موسيقی درونی… .. .. ..۲۸۰
  •  نمودار ستونی موسيقی معنوی… .. .. ..۲۸۱
  • منابع و مآخذ. . … .. .. . ..۲۸۲
  • چکيده ی انگليسی

 

 

 

در صورت تمایل شما می توانید مقاله موسيقی شعر در غزلیات سنايی را به قیمت ۲۹۹۰۰ تومان از سایت فراپروژه دانلود نمایید. اگر در هر کدام از مراحل خرید یا دانلود با سوال یا ابهامی مواجه شدید می توانید از طریق آدرس contact-us@faraproje.ir و یا ارسال پیامک به شماره: ۰۹۳۸۲۳۳۳۰۷۰ با ما در تماس باشید. با اطمینان از وب سایت فراپروژه خرید کنید، زیرا پشتیبانی سایت همیشه همراه شماست.




فرستادن دیدگاه

رشته تحصیلی

تازه ترین مطالب

پشتیبانی سایت

پشتیبانی سایت