من سهند هستم! من حرفه ای ترین قالب فروشگاهی ایرانی هستم ! میتونی منو امتحان کنی به امتحانش می ارزه...

خرید قالب سهــند

0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

14 ژانویه 2022
0 دیدگاه

علوم طبیعی امروزه به عنوان عاملی اساسی در پیشرفت و توسعه جوامع محسوب می شوند. به عبارتی، بخش قابل توجهی از توسعه جوامع پیش رفته با استفاده از پیشرفتی که در علوم طبیعی صورت گرفته، محقق شده است. این علوم از آنجا که شناخت انسان ها را نسبت به طبیعت افزایش… پیشنهاد می کنیم ادامه این مطلب مفید و ارزشمند را در مقاله دلایل رشد و شکوفایی علوم بعد از پیدایش اسلام دنبال نمایید. این فایل شامل 28 صفحه و در قالب word ارائه شده است.

مقاله دلایل رشد و شکوفایی علوم بعد از پیدایش اسلام

مشخصات فایل دلایل رشد و شکوفایی علوم بعد از پیدایش اسلام

عنوان: دلایل رشد و شکوفایی علوم بعد از پیدایش اسلام
فرمت فایل : word (قابل ویرایش)
تعداد صفحات : 28
حجم فایل : 220 کیلوبایت

بخشی از  مقاله دلایل رشد و شکوفایی علوم بعد از پیدایش اسلام را در ادامه مشاهده خواهید نمود.

مقدمه

علوم طبیعی امروزه به عنوان عاملی اساسی در پیشرفت و توسعه جوامع محسوب می شوند. به عبارتی، بخش قابل توجهی از توسعه جوامع پیش رفته با استفاده از پیشرفتی که در علوم طبیعی صورت گرفته، محقق شده است. این علوم از آنجا که شناخت انسان ها را نسبت به طبیعت افزایش می دهند، به ویژه در شكل اثباتی خویش، منجر به افزایش سلطه انسان ها بر طبیعت شده و انسان ها را بر تغییر آن در جهت سازگار ساختن با امیال و نیازهای انسانی تواناتر می سازند. پیش رفت در علوم طبیعی را چه علت توسعه جوامع بدانیم (زیباکلام، ۱۳۷۵) و چه معلول وضعیت اقتصادی جامعه (علمداری، ۱۳۸۸)، در هر صورت همراه و همگام با توسعه است و نشانه یا عامل توسعه یک جامعه قلمداد می گردد. همراهی توسعه علوم طبیعی در کشورهای توسعه یافته و عدم توسعه آنها در کشورهای توسعه نیافته، این مسأله را به وجود آورده که چرا این علوم در کشورهای جهان سوم پیش رفت نکرد و به ویژه برای کشوری چون ایران که سابقه «عصر زرین» (فرای، ۱۳۵۸) را نیز داشته است، این پرسش مطرح می شود که چه شد که علوم در زمانی در این جامعه توسعه یافت و چرا اکنون آن اتفاق تاریخی دوباره به وقوع نمی پیوندد. در پاسخ به این پرسش ها، تحقیقات مقطعی قابل توجهی انجام گرفته است که عمده آنها با مقایسه وضعیت سازمان علم در جوامع توسعه یافته و توسعه نیافته، علت عدم توسعه یافتگی علمی جامعه ایران را تبیین نموده اند و به دنبال آن توصیه هایی در راستای تغییر شرایطی که به زعم آنان موجب توسعه علم می شود، ارایه شده است. مشکلی که این دسته از تحقیقات دارند، همان مشکلی است که بر نظریات نوسازی توسعه وارد است؛ بدین معنی که در نظر نگرفتن شرایط تاریخی که موجب بروز توسعه در جوامعی و عدم توسعه یافتگی در برخی جوامع دیگر گردیده، باعث شده است که معلول های توسعه تاریخی جامعه به حساب علل ایجاد کننده آن گذاشته شود و توصیه هایی در جهت توسعه یافتگی ارایه شود که به دلیل ناسازگاری با بافت و وضعیت تاریخی جامعه، کارا نباشند و پرسش به علل عدم شکل گیری آن شرایط باز گردد. به عنوان مثال، عواملی همچون تقدیر گرایی، روحیه ریسک پذیری، نقش های تفکیک یافته و نظایر آن، خود محصول یک وضعیت یا جریان تاریخی هستند و نمی توان به سادگی و بدون در نظر گرفتن علل اجتماعی به وجود آورنده و باز تولید کننده آن اقدام به تغییر آنها کرد و این سؤال مطرح می شود که چرا این عوامل در جامعه ایرانی وجود دارند؟ از این رو رویکرد تاریخی- تفریدی به توسعه جوامع با نگاه منحصر به فرد بودن هر جامعه و وضعیت تاریخی آن، تحقیقات کیفی و موردی در مورد توسعه جوامع رو به رشد نهاد.

درخشش سریع علم در جهان اسلام – و به تبع آن ایران – پس از اسلام و بعد افول و زوال آن، در بررسی تاریخی توسعه جامعه ایران امری پرسش برانگیز بوده است. از سویی این رخداد تاریخی همواره منبع ارجاعی برای تاکید بر امکان دوباره خیزش علم و تمدن اسلامیایرانی در جامعه از پیش رفت مانده امروز بوده است. از سوی دیگر، به دلیل آنکه تبيين کامل و جامعی از چرایی این شکوفایی علمی صورت نگرفته است، نمی توان از این پیشینه تاریخی استفاده لازم را برد؛ به عنوان مثال این تلقی که قرائت خاصی از اسلام موجب تشویق افراد جامعه به علم ورزی و به تبع رشد علمی در ایران شد، منجر به توصیه و تلاش برای احیای قرائت مناسب چنین وضعیتی در جامعه می شود، در حالی که اصل این گزاره تبیینی مورد اختلاف بوده و جای تامل دارد. از این رو، با شناخت علل تاریخی که موجب رشد علمی جامعه شده اند، می توان آنها را با توجه به شرایط امروزی جامعه حتی الامکان باز تولید نمود و یا حداقل شناختی واقع گرایانه از وضعیت امروزی جامعه داشت. هر چند ممکن است این چنین استفاده هایی از یک تبیین تاریخی از رشد علم در ایران، با گرایش تفریدی رخدادهای تاریخی تعارض داشته باشد، اما انکار نمی توان کرد که می توان از درون منظومه علل یک رخداد تاریخی، عوامل عام یا ماندگاری که در تبیین وضعیت علمی جامعه امروز کارا باشند، را  به دست آورد.

وضعیت علوم طبیعی در ایران

دوران ساسانیان شاهد رونق علمی به ویژه در برخی رشته های علمی خاص بود. اگرچه حکومت ساسانیان روی هم رفته یک حکومت دینی بود و در آن روحانیون زرتشتی نفوذ و موقعیت بالایی داشتند، اما این نفوذ هنوز به آنجایی نرسیده بود که بر فعالیت های علمی و فلسفی مانع ایجاد کند و از سوی دیگر، ظاهرة فلسفه های ارسطویی و افلاطونی هنوز تهدیدی برای عقاید زرتشتی محسوب نمی شد. از این رو، در دوران اوج قدرت ساسانیان در حوزه فلسفه و دانش ها، سیستم بازی ایجاد شد که موجب ورود این اندیشه ها به فضای علمی جامعه ایرانی می گشت. با این حال، تحصیلات مختص طبقه اشراف بود و مردم عادی نمی توانستند بدان راه یابند (نعمتی لیمایی، ۱۳۸۷).

از زمان شاپور اول اقداماتی جهت توسعه علم در کشور صورت گرفت، چنانچه دانشگاه جندی شاپور در این دوران ساخته شد، هر چند پس از یک دوره فترت در عهد انوشیروان به اوج رونق رسید. این مرکز علمی موجب جذب دانشمندانی از بخش های دیگر جامعه ایرانی و حتی روم شرقی گردید، به طوری که نسطوریان که تحت فشار این امپراتوری بودند مرکز علمی خود را از ادسا به نصیبین منتقل کردند و تحت این امپراتوری و نزدیک به جندی شاپور به فعالیت های علمی خود و انتقال معارف یونانی پرداختند. سلطه آموزه مسیحیت ارتودوکس در امپراتوری روم شرقی موجب بسته شدن آکادمی آتن به دستور کنستانتین و فشار بر فرقه های اقلیت مسیحی گردید. این مساله در مقابل فضای علمی بازی که به ویژه در عهد انوشیروان به وجود آمده بود موجب مهاجرت های دایمی و موقت فلاسفه، پزشکان و دانشمندان از قلمرو امپراتوری روم شرقی به ایران و رونق مضاعف مراکز علمی در جندی شاپور، نصیبین، مرو، ری شهر و نظایر آن گردید (اولیری، ۱۳۶۲).

از فتح ایران تا پایان حکومت اموی (۱۳۲ هجری) برخی هسته های علمی برجای مانده پیش از اسلام در ایران همچنان به حیات خود ادامه می دادند. از جمله مهم ترین این هسته های علمی، دانشگاه جندی شاپور بود که در آن برخی علوم طبیعی به ویژه طب و ستاره شناسی تدریس می شد. اما روند کلی توجه جهان اسلام در این دوره، توسعه ای اندک در حوزه علوم دینی بود که پاسخ هایی را به مسائل به وجود آمده روز در سطح حکومت و جامعه ارایه می کرد. حکمت طبیعی و فلسفه در کوشش فکری مسلمانان جایی نداشت و اساسا آشنایی و توجهی نسبت به این علوم به وجود نیامده بود. البته آشنایی مسلمانان با مردم سایر کشورهای فتح شده، موجب طرح سؤالات جدید در حوزه دینی شد که به طور غیر مستقیم خود را در مکاتب درون دینی کلامی – نظير فرقه های قدریه و معتزله – نشان می داد (اقبال، ۱۳۶۵). در این دوران علوم و فنون طبیعی رشد نکرد و عمده کوشش علمی دانشمندان مسلمان مصروف علوم دینی شده بود (شاکر، ۱۳۸۹). خلفای اموی علاقه ای به حکمت طبیعی نداشتند و اشتغال به این علوم را «مهنه موالی و شغل بندگان» می دانستند (صفا، ۱۳۵۹: ص ۳۶۰). تنها آثار علمی و فنی که در این دوره در تواریخ ذکر شده، ترجمه برخی کتب در حوزه کیمیا و نجوم توسط خالد بن يزيد – شاهزاده اموی- و اقتباس فتون دیوانی از امپراتوری بیزانس در عهد عبدالملک اموی است (دین، ۲۰۰: ۲۶-۱۱، شیخ نوری، 1384: 24، هاوتینگ، ۱۳۸۹: ۷۹-۸۰).

دوره عباسیان تا انتهای حکومت مأمون (۱۳۲-۲۰۸ هجری) با ورود ایرانیان به دستگاه حکومتی اسلامی، در نتیجه این امر، برخی فعالیت های علمی ایران که تا این زمان در جندی شاپور به حیات خویش ادامه می داد، به میزان زیادی به بغداد – مرکز تازه تاسیس حکومت اسلامی منتقل شد و متون کهن ایرانی همچون نامه تنسر، خدای نامه و اندرزنامه توسط مترجمین از زبان پهلوی به عربی ترجمه گردید. منصور عباسی به دلیل بیماری معده ای که داشت و طبیبان بغداد نتوانسته بودند او را درمان کنند، درخواست کرد تا پزشکانی از جندی شاپور برای معالجه او به بغداد بیایند و جورجيوس پسر بختیشوع – رییس پزشکان جندی شاپور در پاسخ به این درخواست به بغداد آمد و منصور را معالجه نمود. وی پس از آن بنا به درخواست منصور در بغداد ماند و بدین ترتیب مرکزیت علمی جندی شاپور در حوزه طب به بغداد منتقل گردید (صفا، ۱۳۶۷: ۵۳). همچنین اعتقاد منصور به علم نجوم و پیش گویی منجمان باعث رونق این علم و گردآمدن منجمان در بغداد شد. عباسیان به خاطر آنکه در شام نفوذ چندانی نداشتند، تصمیم گرفتند پایتخت خود را از شام به شهر دیگری انتقال دهند. برای این منظور بر روی خرابه های شهر بابلی کهنی به نام بگ-دا-دو» شهر جدیدی بنا کردند. برای انجام این کار مهندسان و ستاره شناسان ایرانی به توصيه خالد بن برمک وزیر منصور به کار گرفته شدند و بدین ترتیب شهر تازه تاسیس بغداد تبدیل به مرکز تجمع دانشمندان و مهندسین شد (فرشاد، ۱۳۹۵: ۷۸، اولیری، ۱۳۶۲: ۲۳۳). خلفای عباسی که با کمک ایرانیان به حکومت رسیده بودند، ایرانیان را وارد دستگاه حکومتی کردند و بدین ترتیب نفوذ عنصر ایرانی در دستگاه حکومتی در دوران هارون الرشید پادشاه مقتدر عباسی ادامه یافت و در نتیجه جمع آوری کتب علمی و ترجمه آنها به توصیه و تشویق خاندان بر مکی ادامه یافت. جعفر برمکی در پایه ریزی نهضت ترجمه در زمان هارون الرشید بسیار موثر بود و با همیاری او آثاری در ریاضی و نجوم و بعدها نوشته هایی در طب به عربی ترجمه شد. با ورود اندیشه های یونانی، ایرانی و هندی در بستر نوین تمدن اسلامی فضای علمی جدیدی پدید آمد و زمینه ساز پرورش دانشمندانی در حوزه های مختلف علمی گردید (فرشاد، ۱۳۹۵: ۸۰-۷۹). پس از مرگ هارون الرشید بین مأمون و امین دو فرزند وی اختلاف در گرفت و مأمون که از مادری ایرانی به دنیا آمده بود در جنگ با امین پیروز شد و با انتقال پایتخت از بغداد به توس نفوذ ایرانیان در حکومت عباسی افزایش یافت. در دوره ده ساله حکمرانی مأمون نهضت ترجمه که از زمان هارون الرشید آغاز شده بود، با شدت بیشتری ادامه یافت و دانشمندان علوم ریاضی و نجوم در دربار وی گرد آمدند. در این راستا افراد بسیاری به سرزمین های اطراف نظیر روم فرستاده شدند تا کتاب های یونانی را گردآوری و ترجمه نمایند و در نتیجه این تلاش در مدت کوتاهی اکثر آثار برجسته علمی یونانی و ایرانی و هندی به زبان عربی ترجمه شد و در اختیار محققان و دانشمندان قرار گرفت. همچنین اولین بنیادهای علمی جهان اسلام در این دوران شکل گرفت، «بیت الحکمه» که توسط هارون الرشید بنا نهاده شده بود، در دوران مأمون به اوج خود رسید و مرکزی علمی بود که در آن به ترجمه و گردآوری کتب یونانی و سریانی پرداخته می شد و رصد خانه و کتابخانه ای وسیع در آن ایجاد گردیده بود. در دوران مامون، نهضت عقل گرای متعزله مورد حمایت قرار گرفت و تلاش های علمی همچون بسیج گروهی از دانشمندان در امر اندازه گیری محیط زمین و نیز برگزاری مجالس بحث علمی صورت می گرفت.

 

فهرست مطالب مقاله دلایل رشد و شکوفایی علوم بعد از پیدایش اسلام, در ادامه قابل مشاهده می باشد.

  • مقدمه       1
  • وضعیت علوم طبیعی در ایران               3
  • مرور تحلیل های تاریخی علم در ایران  8
  • ویژگی های نژادی ایرانی       8
  • ویژگی های اجتماعی- تاریخی جهان اسلام            9
  • ویژگی های اجتماعی – تاریخی ایران پیش از اسلام و پس از آن           11
  • مبانی نظری            11
  • تحلیل تاریخی          13
  • بحث و نتیجه گیری 21
  • منابع      24

 

 

 

در صورت تمایل شما می توانید مقاله دلایل رشد و شکوفایی علوم بعد از پیدایش اسلام را به قیمت 20900 تومان از سایت فراپروژه دانلود نمایید. اگر در هر کدام از مراحل خرید یا دانلود با سوال یا ابهامی مواجه شدید می توانید از طریق آدرس contact-us@faraproje.ir و یا ارسال پیامک به شماره: 09382333070 با ما در تماس باشید. با اطمینان از وب سایت فراپروژه خرید کنید، زیرا پشتیبانی سایت همیشه همراه شماست.

[zarinpalpaiddownloads id=”2352″]

فراپروژه

فراپروژه

  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.